Galeria Pomorskich Artystów

Czas trwania wystawy: 18 stycznia – 30 marca 2025.

Scenariusz i realizacja: Krzysztof Jedynak, dr Andrzej Stachowiak.

Opieka konserwatorska: Maria Mikita.

Otwarta 18.01.2025 r. wystawa, towarzyszyła promocji trzeciej części książki „Malarze, miejscowości i widoki Pomorza Zachodniego w pierwszej połowie XX wieku”, autorstwa Eddy Gutsche. Na wystawie zaprezentowano prace niemieckich artystów pochodzących z Pomorza lub tworzących tutaj swoje dzieła.

Na ekspozycji znalazło się 19 obrazów Siegfrieda Barza, przede wszystkim jego akwarele, pochodzące ze zbiorów osób prywatnych: Joanny Chojeckiej, Grażyny Jasińskiej, Jacka Borkowskiego i Ryszarda Wątroby. Siegfried Barz urodził się w 1943 r. w Sianowie, a po wojnie zamieszkał w Niemczech, gdzie studiował grafikę użytkową i malarstwo w Amsterdamie. Przez całe życie inspirował się naturą i mistrzami takimi jak Carl Spitzweg czy Caspar David Friedrich. W latach 90. XX wieku powrócił na Pomorze, osiadając w Będzinie koło Koszalina, gdzie stworzył liczne akwarele i grafiki, przedstawiające charakterystyczne dla regionu budynki i obiekty architektoniczne. Barz gościł na licznych wystawach na Pomorzu, w tym w 2016 r. w Muzeum w Koszalinie. Ten zmarły w listopadzie 2024 r. artysta pozostawił po sobie spuściznę graficzną i malarską, która celebruje dziedzictwo architektoniczne i przyrodnicze Pomorza.

Na wystawie obejrzeć można było również prace takich artystów, jak – urodzeni na Pomorzu – Hedwig Rades, Günter Machemehl, Otto Kuske czy – pochodzący z Badenii – Paul Dahlen. Wszystkie te dzieła pochodzą ze zbiorów Muzeum w Koszalinie.

Obraz urodzonej w Łazach Hedwig Rades (1888-1965), noszący tytuł „Prządka”, namalowany w 1921 r., jest jedyną pracą tej artystki, którą Muzeum w Koszalinie posiada. Malarka swoje dzieła prezentowała w latach dwudziestych i trzydziestych XX wieku na wystawach m.in. w Berlinie, Frankfurcie, Monachium i Szczecinie. Były to głównie obrazy pejzażowe i portrety. Jej najlepsze prace powstały w Łazach – tematami prac są morskie pejzaże, rybacy łowiący ryby na Bałtyku i piękne dziewczyny na bałtyckiej plaży.

Artystą pochodzącym również z naszego regionu, którego akwarelę – powstałą w 1946 r. noszącą tytuł „Stromy brzeg” – zaprezentowaliśmy na naszej wystawie, jest urodzony w przedwojennym Sławnie/Schlawe Günter Machemehl (1911-1970). Malarz swe życie spędził nad Bałtykiem, a krajobrazy wybrzeża stały się jednym z głównych tematów jego twórczości. Do 1945 r. artysta mieszkał w Łabuszu i tam tworzył, przede wszystkim akwarele, w sumie około 400 dzieł, z których do dzisiaj zachowało się niespełna 40. Po wojnie zamieszkał w Sierksdorf nad Zatoką Lubecką.

Kolejnym pochodzącym z Pomorza artystą, którego prace prezentowane są wystawie, jest Otto Kuske (1886-1945). Jest to jeden z najważniejszych malarzy tworzących na Pomorzu w I połowie XX wieku. Urodzony w Dretyniu w powiecie miasteckim, ukończył seminarium nauczycielskie w Koszalinie oraz studia na Królewskiej Akademii Sztuki w Berlinie. Od 1919 r. należał do Związku Artystów Pomorskich. Jego mała ojczyzna była dla niego nieustannym źródłem artystycznego natchnienia. Kuske trzykrotnie wystawiał swoje prace w muzeum w Darłowie. Na wystawie prezentowane są wszystkie dzieła, które posiada Muzeum w Koszalinie: rysunek tuszem „Portret mężczyzny” oraz 12 czarno-białych litografii przedstawiających przyrodę i architekturę Pomorza Środkowego.

Ostatnim z prezentowanych na wystawie artystów jest urodzony w Karlsruhe Paul Dahlen (1881-1954). W latach 1904-1919 odbywał podróże na Pomorze, kilkakrotnie przebywał w Mielnie, gdzie zajmował się malarstwem plenerowym. Jego ulubionym motywem było jezioro Jamno i okolice, malował także plażę, morze, zwierzęta. Jak dalece można mówić o bogactwie tematów jego malarstwa świadczyć może fakt, iż w wielu obrazach zobaczymy także martwą naturę, akt, portret. Jego twórczość charakteryzuje nie tylko różnorodność motywów ale też rozmaitość środków artystycznego wyrazu, wiele źródeł inspiracji od fascynacji impresjonizmem po eksperymenty z geometryzacją i syntezą kubizmu. Na wystawie pokazaliśmy 28 obrazów artysty, które stanowią część kolekcji znajdującej się w zbiorach Muzeum w Koszalinie.

O wystawie w mediach

• 6.03.2025, Głos Koszaliński, Nr 54 (5511), s. 14, J. Boroń, Wystawa „Galeria pomorskich artystów”.
• 5.03.2025, gk24.pl, J. Boroń, Galeria pomorskich artystów w Muzeum w Koszalinie. Wystawa będzie czynna do końca marca.
• 22.01.2025, prk24.pl, K. Kużel, „Klub historyczny”: rozmowa Katarzyny Kużel z Eddą Gutsche.

Fotorelacja z otwarcia wystawy

Dokumentacja fotograficzna wystawy