Wystawy planowane w Muzeum w Koszalinie

Od Cussalina przez Cöslin do Koszalina

Otwarcie wystawy nastąpi w Noc Muzeów – 21 maja 2026 roku.

Wystawa opowiada o narodzinach i rozwoju miasta, które przez wieki kształtowało swoją tożsamość na styku szlaków handlowych, wpływów kulturowych i przemian politycznych Pomorza. To opowieść o miejscu, które z niewielkiej osady przekształciło się w ważny ośrodek miejski regionu, uczestniczący w życiu gospodarczym i społecznym basenu Morza Bałtyckiego. Narracja prowadzi od najstarszych wzmianek o osadzie, przez lokację miasta w 1266 roku, aż po czasy nowożytne.

Zwiedzający poznają mechanizmy funkcjonowania średniowiecznego Koszalina – jego układ przestrzenny, system obronny, rolę rynku i najważniejszych instytucji miejskich. Szczególne miejsce zajmuje działalność cysterek, które od XIII wieku odgrywały istotną rolę w rozwoju miasta – zarówno gospodarczym, jak i społecznym – współtworząc jego zaplecze ekonomiczne i uczestnicząc w procesach osadniczych. Istotnym wątkiem wystawy jest gospodarka miejska oparta na handlu i rzemiośle. Koszalin, położony na ważnym szlaku komunikacyjnym Pomorza, uczestniczył w wymianie towarowej zarówno w skali regionalnej, jak i dalekosiężnej. Kontakty z miastami hanzeatyckimi oraz powiązania z portem na jeziorze Jamno włączały go w szeroki system handlu bałtyckiego.

Obok kupców ważną rolę odgrywali rzemieślnicy skupieni w cechach, którzy kształtowali codzienne życie miasta i jego strukturę społeczną. Wystawa ukazuje także Koszalin jako przestrzeń wspólnoty – miasta ludzi, których życie regulowały prawa miejskie, zwyczaje i obowiązki wynikające z przynależności do określonych grup zawodowych i religijnych. To świat cechów, bractw, kupieckich gildii i miejskich elit, ale również codziennej pracy, produkcji i wymiany. Ważnym elementem ekspozycji są również symbole miejskiej tożsamości – herb oraz pieczęcie Koszalina, które od średniowiecza potwierdzały rangę miasta, jego samodzielność prawną i uczestnictwo w systemie handlowym regionu. Obok nich ukazano podstawowe elementy systemu obronnego – mury, baszty i bramy – które wyznaczały granice miasta i podkreślały jego znaczenie. Prezentowane na wystawie obiekty, rekonstrukcje i materiały ikonograficzne pozwalają odtworzyć obraz miasta w różnych momentach jego historii – od okresu intensywnego rozwoju w XIV–XV wieku, przez czas przemian związanych z reformacją, aż po stopniowe zmiany nowożytne.

Wystawa „Od Cussalina przez Cöslin do Koszalina” to zaproszenie do odkrywania historii miasta poprzez jego przestrzeń, instytucje i ludzi – tych, którzy je budowali, rozwijali i nadawali mu znaczenie na przestrzeni stuleci.

Melancholia wędrowca

Otwarcie wystawy nastąpi w Noc Muzeów – 21 maja 2026 roku.

Wystawa „Melancholia wędrowca” jest zaproszeniem do odbycia wędrówki, do zanurzenia się w nastroju i poczuciu zadziwienia z każdego kolejnego odkrycia. To próba odtworzenia tego niezwykłego uczucia gdy na strychu lub w piwnicy starego domu znajdujemy pamiątki po zupełnie nieznanych nam osobach lub gdy ruszamy na wyprawę z dala od wytyczonych w przewodnikach szlaków. Gdy odkrywamy coś na własną rękę i z tych drobnych fragmentów cudzych historii budujemy swoją własną.

Obiekty zgromadzone na wystawie w nietypowy sposób opowiadają swoją historię na nowo. Są jak pamiątki z podróży nieznanego nam wędrowca, których znaczenie staramy się odczytać. To nieoczywiste przedmioty odwołujące się co cudzych wspomnień, widoki odległych w czasie lub przestrzeni miejsc, portrety ludzi, których już nie ma.

Wystawa została zrealizowana dzięki współpracy dwóch Zachodniopomorskich muzeów: Muzeum w Koszalinie i Muzeum Narodowego w Szczecinie, które poprzez ten przyjazny gest włącza się w obchody 760-lecia nadania praw miejskich Koszalinowi. Wspólna praca pozwoli mieszkańcom miasta zapoznać się nie tylko z rzadko prezentowanymi obiektami przechowywanymi w zbiorach Muzeum w Koszalinie. To także okazja do zobaczenia „na żywo” dzieł wybitnych polskich artystów z przełomu XIX i XX wieku, zgromadzonych w Szczecinie.

Do obejrzenia będą prace m.in. Aleksandra Kotsisa, Jacka Malczewskiego, Ferdynanda Ruszczyca, Wojciecha Weissa, Fryderyka Pautscha, Wojciecha Gersona czy Leona Kaplińskiego, którego obraz stał się inspiracją do plakatu towarzyszącego wystawie.

Opis poniższych ilustracji:

Po lewej: Aleksander Kotsis, Pejzaż z bawiącymi się dziećmi, 1860, olej, tektura, 37 x 50,5 cm, Muzeum Narodowe w Szczecinie.
Po prawej: Fryderyk Pautsch, Czeremosz. Rzeka niebieska, 1929, olej, tektura, płótno, 64,5 x 90 cm, Muzeum Narodowe w Szczecinie.

Leśna polana w miękkim świetle, przy powalonym drzewie siedzi czworo dzieci otoczonych zielenią i wysokimi drzewami (kliknięcie powiększy zdjęcie).

Burzliwy wodospad między skałami, pośród spienionej wody postać przeprawiająca się na długim drągu, w tle góry i księżycowe światło (kliknięcie powiększy zdjęcie).

Wystawa Tomasza Rogalińskiego „Tożsamość Artysty”

Otwarcie wystawy Tomasza Rogalińskiego „Tożsamość Artysty” towarzyszącej ekspozycji Reorientacje. Odsłona kolekcji sztuki współczesnej.

13 maja (środa) 2026, godz. 17.00 / Muzeum w Koszalinie / wstęp wolny.

Ekspozycja ta stanowi kolejny projekt towarzyszący wystawie „Reorientacje. Odsłona kolekcji sztuki współczesnej” i nawiązuje do problematyki podejmowanej przez twórców, których prace tworzą trzon kolekcji osieckiej. Prezentowana ekspozycja w przystępny, a zarazem refleksyjny sposób podejmuje temat złożoności ludzkiej psychiki. Artysta przygląda się przemianom tożsamości, wewnętrznym napięciom i procesom kształtującym osobowość, a także samemu aktowi tworzenia — od idei po powstanie dzieła sztuki. Jego prace powstają powoli i są efektem pogłębionej refleksji oraz studiów nad literaturą przedmiotu. Rzeźby, rysunki i działania performatywne Rogalińskiego niosą wyraźny ładunek metaforyczny. Twórca z uwagą analizuje własny pejzaż wewnętrzny, jednocześnie poszukując doświadczeń o charakterze uniwersalnym.

Na wystawie zaprezentowane zostaną zarówno rzeźby, jak i szkice, rysunki, tkaniny oraz materiały wideo. Twórczość Rogalińskiego cechuje bogactwo symboliki — każdy element kompozycji jest znaczący i nieprzypadkowy. Jednocześnie pozostawia ona szerokie pole do interpretacji, umożliwiając odbiorcom odczytywanie prac przez pryzmat własnej wrażliwości i doświadczeń. W realiach współczesnego, dynamicznego świata, zdominowanego przez pośpiech i konsumpcję, sztuka Rogalińskiego stanowi zaproszenie do zatrzymania się i refleksji nad głębszymi wymiarami ludzkiego istnienia.

Tomasz Rogaliński – rzeźbiarz i artysta sztuk wizualnych. Mieszka i tworzy w Koszalinie. Debiutował w 2009 roku w Galerii Scena. Wystawy indywidualne: w Toruniu w Galerii Sztuki Wozownia – „Dwoistość natury ślimaka” (2014), „To, czego się boisz” (2018), „Neurotyczny stan niepewności” (2020); w Koszalinie w Galerii Scena – „Androgynia – moja miłość” (2015) oraz Galerii Amfiteatr „Mężczyzna w fazie regresji” (2022). Udział w wystawach zbiorowych: „Najprawdziwsze historie miłosne. Alegorie miłości we współczesnej sztuce polskiej” (Muzeum Sztuki Współczesnej w Szczecinie, 2010), „Praca kobiety nigdy się nie kończy” (Międzynarodowe Centrum Kultury w Krakowie, reedycja wystawy w Galerii Gotyckiej Zamku Książąt Pomorskich, 2013). Obecnie Tomasz Rogaliński pracuje nad książką poświęconą twórczości własnej pt. „Ekspresja ślimaka – szkice indywiduacyjne”.