Czas trwania wystawy: 15 grudnia 2024 – 30.03.2025.
Kurator wystawy: prof. Jacek Ojrzanowski.
Współpraca kuratorska: Alicja Nowak-Zientarska.
Aranżacja: prof. Jacek Ojrzanowski, Alicja Nowak-Zientarska.
Organizacja, produkcja i promocja wystawy: Magdalena Dudek, Alicja Nowak-Zientarska, Arkadiusz Wesołowski, Robert Hellfeier, Mariusz Rodziewicz, Andrzej Sikora, Jarek Sikora, Andrzej Stachowiak.
Wydarzenie objęte patronatem Prezydenta Miasta Koszalina. Patronat medialny nad wystawą sprawowały: TV Max oraz Polskie Radio Koszalin.
„Uniwersum Edwarda Rokosza” to wystawa retrospektywna, której głównym celem było ukazanie twórczości tego wyjątkowego artysty w całym spektrum różnorodności. Artysta, działając głównie poza granicami Polski, pozostawał dotychczas niemal nieznany rodzimej publiczności. Jednym z celów wystawy jest uświadomienie znaczenia i wartości jego wciąż nieodkrytego dziedzictwa.
Przez ponad pół wieku działalności nigdy nie ograniczał się do jednej formy artystycznego wyrazu. Przeciwnie – jego postawa twórcza charakteryzowała się nieustanną skłonnością do eksperymentowania z formą oraz przekraczania granic konwencjonalnych rozwiązań artystycznych. Oprócz rzeźb, rysunków, grafik i prac malarskich Rokosz tworzył oryginalne przestrzenne formy, które określał jako poetyckie stoły oraz unikalne płaskorzeźby, które nazywał rysunkami dłutem.
Ekspozycja – obejmująca ponad 80 dzieł Artysty – nie została uporządkowana w sposób chronologiczny ani według kryterium geograficznego, odnoszącego się do miejsc powstania prezentowanych dzieł. Artysta świadomie rezygnował z nadawania tytułów swoim pracom, pozostawiając odbiorcom możliwość osobistego nadawania im treści. Taka decyzja dodatkowo utrudnia klasyfikację prac według poruszanych przez nie zagadnień. W duchu artystycznego światopoglądu Rokosza dzieła zostały rozmieszczone w przestrzeni wystawienniczej w sposób zgodny z subtelnie zarysowanymi wątkami, które jedynie luźno łączą poszczególne grupy obiektów. Proponowana aranżacja podkreśla otwartość artysty na wieloznaczność, nie narzuca sztywnych ram interpretacyjnych, zachęcając widza do poszukiwań własnych znaczeń.
Program edukacyjny
Wystawie towarzyszył bardzo bogaty program edukacyjny, mający na celu przybliżenie postaci Artysty oraz pogłębienie odbioru jego twórczości. Oprócz oprowadzań kuratorskich, odbywały się oprowadzania interaktywne dla grup zorganizowanych, spotkania oraz otwarte warsztaty dla szerokiej publiczności.
Szczególną atrakcją były warsztaty tańca performatywnego z Sarą Berman Rokosz, które stanowiły okazję do odkrywania twórczości Edwarda Rokosza w nowy, niecodzienny sposób – poprzez ruch i rytm, które są fundamentalnymi elementami jego sztuki. Uczestnicy odkrywali, w jaki sposób myśli i idee zawarte w dziełach obecnych na wystawie przełożyć na język ciała. Jedno z takich spotkań uświetnił koncert mis i gongów tybetańskich w wykonaniu Marty Sobczak-Jensen.
Kolejną propozycją działań edukacyjnych do wystawy były otwarte warsztaty pn. „Małe wszechświaty”. Pod kierunkiem prof. Anny Szklińskiej, uczestnicy wykorzystają potencjał upcyklingu, tworząc rzeźbiarskie obiekty-makiety przestrzeni inspirowanych własnymi emocjami, doświadczeniami i marzeniami. Materiały uznane za zbędne – kartony, gazety, plastikowe butelki – stały się artystycznym tworzywem, ukazując, że to, co pozornie niepotrzebne, może zyskać nowe życie w twórczym procesie, nawiązując do światopoglądu bliskiego bohaterowi aktualnej wystawy.
Obok oprowadzań kuratorskich prowadzonych przez prof. Jacka Ojrzanowskiego, ogromnym zainteresowaniem cieszyły się oprowadzania dla grup zorganizowanych prowadzone przez Alicję Nowak-Zientarską i Beatę Niestryjewską. Dzięki ich interaktywnemu charakterowi, młodzież miała okazję podzielić się swoimi niezwykłymi i nietuzinkowymi interpretacjami oraz spostrzeżeniami. Warsztaty inspirowane twórczością Rokosza organizował także dział oświatowy naszego muzeum. Podczas nich dzieci mogły zapoznać się z techniką sgraffito, tak bliską artyście.
Tłumy przyciągały również wydarzenia towarzyszące wystawie. Oprócz uroczystego wernisażu, odbyło się spotkanie poświęcone wspomnieniom o bohaterze aktualnej ekspozycji, w którym udział wzięli: Izabela Mandziej – córka artysty, żona Sara Berman Rokosz, przyjaciel Kirk Hathaway, który specjalnie na to spotkanie przyleciał ze Stanów Zjednoczonych oraz przyjaciele z Koszalina – Jerzy Plesiewicz, Paweł Michalak i Henryk Zabrocki. Dzięki, często niezwykle wzruszającym, wypowiedziom bliskich mogliśmy poznać Artystę z bardziej osobistej strony.
Ważnym wydarzeniem nawiązującym do twórczości Rokosza, który był miłośnikiem natury i drewna, była zorganizowana pierwszego dnia wiosny impreza „Ślady natury”. Tego dnia wspólnie z Nadleśnictwem Karnieszewice przygotowaliśmy atrakcje dla dzieci z koszalińskich szkół podstawowych. Ważnym punktem tego wydarzenia było zasadzenie w pobliżu muzeum, nieopodal ronda im. Henryki Rodkiewicz sadzonki dębu, które otrzymało imię Edwarda Rokosza, co z pewnością umocni pamięć o tym niezwykłym artyście.
Wyjątkowym akcentem było także pojawienie się rzeźb Rokosza na scenie Filharmonii Koszalińskiej podczas XV Gali Koszalińskiej Kultury.
29.03.2025 r. odbył się finisaż wystawy, który uświetniły działania performatywne grup teatralnych z Pałacu Młodzieży, prowadzonych przez Elżbietę Malczewską-Giemzę. Młodzi artyści w oryginalny sposób zaprezentowali własną interpretację eksponowanych dzieł, wplatając w swój występ również wątki biograficzne z życia Edwarda Rokosza.
Łącznie w wydarzeniach towarzyszących wystawie wzięło udział ponad 600 osób, w oprowadzaniach otwartych i dla szkół – ponad 300 osób.
Biogram artysty
Edward Rokosz (1946-2020), absolwent legendarnego Liceum Plastycznego im. Antoniego Kenara w Zakopanem oraz Akademii Sztuk Pięknych w Gdańsku swoje wczesne lata twórcze związał z Koszalinem. Do najważniejszych jego realizacji z tego okresu zaliczyć można wielkoformatowe malarstwo ścienne w technice sgraffito.
W poszukiwaniu artystycznej i politycznej swobody, wyemigrował na początku lat 80. do Berlina Zachodniego, a następnie do Stanów Zjednoczonych. Przez ponad trzy dekady zajmował się renowacją historycznych obiektów, a jednocześnie realizował artystycznie biorąc udział w wystawach, konkursach oraz tworząc rzeźby w przestrzeni publicznej. Za oceanem powstała większa część rzeźb, płaskorzeźb, obrazów. W 2017 r. wrócił do Polski. Wraz z żoną zamieszkał w Łazach, gdzie poświęcił się intensywnej pracy twórczej, koncentrując się przede wszystkim na rysunku.
O wystawie w mediach
- 27.03.2025, Telewizja Kablowa Koszalin, YouTube, Warsztaty upcyklingu – Muzeum w Koszalinie.
- 26.03.2025, gk24.pl, J. Boroń, Pożegnanie z pracami Edwarda Rokosza. Muzeum zaprasza na finisaż.
- 19.03.2025, prk24.pl, K. Kużel, „Na Dobry Dzień”: rozmowa Katarzyny Kużel z Alicją Nowak-Zientarską.
- 18.03.2025, gk24.pl, J Boroń, Finisaż wystawy „Uniwersum Edwarda Rokosza” – już 29 marca.
- 9.03.2025, gk24.pl, Dawid Jaśkiewicz, “Muzeum w Koszalinie zaprosiło mieszkańców na warsztaty. To była uczta dla duszy i ciała [ZDJĘCIA]”.
- 9.03.2025, prk24.pl, “Taniec, relaks i interpretacja sztuki, czyli warsztaty w Muzeum w Koszalinie”.
- 9.03.2025, koszalininfo.pl, Sandra Dowhun, “Dzień Kobiet w Muzeum. Taniec performatywny i kojące dźwięki gongów [FOTO]”.
Otwarcie wystawy
Dokumentacja fotograficzna wystawy
