1266-2026. Od Cussalina przez Cöslin do Koszalina

Wystawa „1266-2026. Od Cussalina przez Cöslin do Koszalina. Osiem wieków historii miasta” opowiada o narodzinach i rozwoju miasta, które przez wieki kształtowało swoją tożsamość na styku szlaków handlowych, wpływów kulturowych i przemian politycznych Pomorza. To opowieść o miejscu, które z niewielkiej osady przekształciło się w ważny ośrodek miejski regionu, uczestniczący w życiu gospodarczym i społecznym basenu Morza Bałtyckiego. Narracja prowadzi od najstarszych wzmianek o osadzie, przez lokację miasta w 1266 roku, aż po czasy nowożytne.

Zwiedzający poznają mechanizmy funkcjonowania średniowiecznego Koszalina – jego układ przestrzenny, system obronny, rolę rynku i najważniejszych instytucji miejskich. Szczególne miejsce zajmuje działalność cysterek, które od XIII wieku odgrywały istotną rolę w rozwoju miasta – zarówno gospodarczym, jak i społecznym – współtworząc jego zaplecze ekonomiczne i uczestnicząc w procesach osadniczych. Istotnym wątkiem wystawy jest gospodarka miejska oparta na handlu i rzemiośle. Koszalin, położony na ważnym szlaku komunikacyjnym Pomorza, uczestniczył w wymianie towarowej zarówno w skali regionalnej, jak i dalekosiężnej. Kontakty z miastami hanzeatyckimi oraz powiązania z portem na jeziorze Jamno włączały go w szeroki system handlu bałtyckiego.

Obok kupców ważną rolę odgrywali rzemieślnicy skupieni w cechach, którzy kształtowali codzienne życie miasta i jego strukturę społeczną. Wystawa ukazuje także Koszalin jako przestrzeń wspólnoty – miasta ludzi, których życie regulowały prawa miejskie, zwyczaje i obowiązki wynikające z przynależności do określonych grup zawodowych i religijnych. To świat cechów, bractw, kupieckich gildii i miejskich elit, ale również codziennej pracy, produkcji i wymiany. Ważnym elementem ekspozycji są również symbole miejskiej tożsamości – herb oraz pieczęcie Koszalina, które od średniowiecza potwierdzały rangę miasta, jego samodzielność prawną i uczestnictwo w systemie handlowym regionu. Obok nich ukazano podstawowe elementy systemu obronnego – mury, baszty i bramy – które wyznaczały granice miasta i podkreślały jego znaczenie. Prezentowane na wystawie obiekty, rekonstrukcje i materiały ikonograficzne pozwalają odtworzyć obraz miasta w różnych momentach jego historii – od okresu intensywnego rozwoju w XIV–XV wieku, przez czas przemian związanych z reformacją, aż po stopniowe zmiany nowożytne.

Wystawa „Od Cussalina przez Cöslin do Koszalina” to zaproszenie do odkrywania historii miasta poprzez jego przestrzeń, instytucje i ludzi – tych, którzy je budowali, rozwijali i nadawali mu znaczenie na przestrzeni stuleci.