„Fale Historii, Fale Wolności” to zupełnie nowy festiwal na mapie kulturalnej Koszalina. To też – jak twierdzą autorzy projektu – pierwszy festiwal historyczny w Polsce. Jak doszło do powstania tego wydarzenia? Opowiadają pomysłodawcy: Cezary Łazarewicz – dziennikarz, publicysta, pisarz oraz Michał Wójcik – dziennikarz, historyk.
– Jako to się zaczęło? Pomagam organizować w Darłowie Festiwal Media i Sztuka – wspominał podczas konferencji prasowej Cezary Łazarewicz. – Poprosiłem Michała Wójcika, który bywał na tym festiwalu, żeby na to Darłowo przygotował jakiś pomysł historyczny.
Pochodzący z Koszalina Michał Wójcik to dziennikarz, autor książek historycznych propagator audycji o tej tematyce, a przy tym świetny gawędziarz. Wydawał się więc idealną osobą do wykonania tego zadania. Może nawet zbyt idealną…
– Niestety przygotował chyba 10 czy 15 takich pomysłów, które by zdominowały ten festiwal w Darłowie – kontynuował Cezary Łazarewicz. – Wtedy mi przyszło do głowy, że być może warto zrobić festiwal historyczny. Dlaczego? Bo historia nas pasjonuje. Wszystkie tygodniki ogólnopolskie mają dodatki o takiej tematyce, ale festiwale się nie odbywają.
Pierwszy taki festiwal historyczny
Warto podkreślić, że to właśnie w Koszalinie odbędzie się pierwszy taki festiwal historyczny. Choć też nie od razu było wiadomo, że odbędzie się on tak szybko – już w tym roku.
– Kiedy o pomyśle rozmawiałem z prezydentem Koszalina, to pomyślałem o przyszłym roku, ale pan prezydent powiedział, że to będzie w tym roku i 4 oraz 5 czerwca, a my chyba w lutym rozmawialiśmy, prawda? – tu Cezary Łazarewicz zerknął na siedzącego obok Tomasza Sobieraja. – I to naprawdę było bardzo mało czasu na przygotowanie takiego wydarzenia.
Kluczem do sukcesu i warunkiem zarazem, że festiwal zostanie zorganizowany było przekonanie do udziału w nim dwóch ważnych postaci z historii współczesnej.
– Miałem takie poczucie, że wchodzimy w to, jak Aleksander Kwaśniewski i Adam Michnik zgodzi – przyznał Łazarewicz. – I oni naprawdę bardzo chętnie się na to zgodzili.
I tak się stanie. 4 czerwca o godz. 18:00 w sali Bałtyckiego Teatru Dramatycznego zorganizowane zostanie spotkanie, w którym wezmą udział Aleksander Kwaśniewski, prezydent RP w latach 1995-2005 i Adam Michnik, redaktor naczelny Gazety Wyborczej. Poprowadzą je Cezary Łazarewicz i Magdalena Rigamonti.
Język historii i język pamięci
Tu do rozmowy włączył się Michał Wójcik, współautor projektu. – Czarek jest reporterem, ja jestem dziennikarzem, ale też historykiem, więc od razu uznaliśmy, że tę teraźniejszość – a to przecież działo się dopiero co na naszych oczach – przełożymy na język historii. Później jeszcze zwekslujemy to na język pamięci, co jest zupełnie inną perspektywą, więc wszystko w pakiecie tutaj mamy – zapalił się do wyjaśniania koncepcji spotkania Michał Wójcik. – I dlatego nam się to wydaje ekscytujące, że uczestnicy tych wydarzeń opowiedzą o kulisach robienia tej historii.
– Nigdy nie było takiej rozmowy – zaznacza Cezary Łazarewicz. – Dla mnie 4 czerwca jest taką datą założycielską. Od tego wszystko się zaczęło. A jak sobie pomyślałem, że w 1986 r. Michnik wychodzi z więzienia, a Kwaśniewski zostaje ministrem sportu, to jest dobry początek na rozpoczęcie tej rozmowy.
Jak może wyglądać ta rozmowa? Michał Wójcik ma swoją wizję. – Jak wiecie, pamięć płata figle i te same wydarzenia za 20-30 lat będą wyglądały zupełnie inaczej, ale ciekaw jestem, jak oni teraz to opowiedzą – zaczął wyjaśniać. – Przecież sami tacy jesteśmy, zaczynamy się autocenzurować, nie opisywać wszystkiego. Niektórych rzeczy się wstydzimy, z innych jesteśmy dumni. Co ważne z innych rzeczy byliśmy dumni w 89 roku, teraz – niekoniecznie. Jak na bieżąco będziemy ich pytać, to będzie fenomenalne. Oni – Kwaśniewski i Michnik – w różnych projektach brali udział, ale nigdy nie razem. Zobaczymy, jak jeden zacznie mówić swoją wersję historii, to co na to drugi.
To może być interesujące bardzo spotkanie, bo – jak podkreślali Łazarewicz i Wójcik – obaj panowie początkowo się nienawidzili, bali, potem „obwąchiwali”, a na końcu zostali przyjaciółmi.
Szczegółowy program festiwalu
Dodatkowe informacje o festiwalu, wraz z jego szczegółowym programem, dostępne są w zakładce festiwal „Fale Historii, Fale Wolności”.
