Czas na częściowe podsumowanie działań edukacyjnych prowadzonych z wystawą „Otwieranie. Plenery koszalińskie w Osiekach 1963-1981”. Mamy za sobą kilkanaście spotkań, w których wzięły udział osoby z różnych przedziałów wiekowych. Najmłodsza z nich (i zarazem niezwykle aktywna) miała 4 lata, a najstarsza 70+. Większość uczestników stanowią uczniowie koszalińskich liceów.
Efekty programu edukacyjnego „Otwieranie wyobraźni” przerosły nasze oczekiwania. Jego celem jest wspólne zgłębianie obszarów sztuki współczesnej i otwieranie na kontakt, z pozoru trudnymi w odbiorze, dziełami. Sztuka abstrakcyjna, konceptualna, sztuka akcji wcale nie musi kojarzyć się z czymś dostępnym jedynie wtajemniczonym, wręcz przeciwnie – może być zrozumiała i niezwykle intrygująca. Trzeba znaleźć jedynie odpowiednią dla danej osoby czy grupy formę zapoznawania się ze sztuką współczesną. Można doszukiwać się w niej własnych wrażeń, emocji i interpretacji, grając w przestrzeni ekspozycji w tak dobrze nam znane „kalambury”, których tematem są prezentowane na wystawie dzieła lub tworząc efemeryczne kompozycje, wokół których powstają niesamowite opowieści inicjowane przez kilku autorów, a następnie rozwijane przez resztę grupy. Stworzenie artystycznych kompozycji z gotowych przedmiotów i próba znalezienia klucza do zrozumienia intencji tworzących je osób, ułatwia następnie interpretację działań efemerycznych, które prezentowane są na wystawie.
Wystarczy pójść za potrzebami i zainteresowaniami uczestników, a można liczyć na ich otwartość i pełne zaangażowanie. Grupę siedmiolatków trudno było oderwać od obrazu Alfreda Lenicy, gdzie liczbę interpretacji, wrażeń i skojarzeń wywołanych przez to dzieło można liczyć w dziesiątkach – najczęściej pojawiały się motywy jaskini, katastrofy, dziwacznych stworzeń, fantastycznych ogrodów czy roślin. Z kolei w pracy Zbigniewa Makowskiego maluchy prześcigały się w odnajdywaniu symboli znanych im z książek o Harrym Potterze.
Czasami wybór dzieł do kalamburów również bywa zaskakujący (autorzy haseł decydują o tym, który obraz będą opisywać, tak by reszta uczestników zgadła, o jakim dziele mowa). Nie są to wyłącznie prace barwne lub zbliżone do figuratywnych przedstawień – często są to minimalistyczne abstrakcje, których skojarzeniowy opis przybiera formę poezji. Nie brakuje również skojarzeń pełnych humoru, które sprawiają, że próby zgadnięcia, do którego dzieła się odnoszą, wywołują uśmiech na twarzach uczestników.
Zajęcia kończą się pozostawieniem przez uczestników wizualnego śladu – wzorem uczestników Plenerów, którzy na zakończenie spotkań tworzyli artystyczne tableau. Są to przepiękne kompozycje, w których można dostrzec nie tylko indywidualność każdego uczestnika, ale również niepowtarzalny charakter każdej grupy.
Znakomite uzupełnienie zajęć warsztatowych stanowią oprowadzania kuratorskie. Jest to nasza kolejna propozycja edukacyjna. Ze względu na odmienną specyfikę obu form obcowania z wystawą, wiele grup licealnych decyduje się na skorzystanie zarówno z warsztatów, jak i oprowadzania. Zwiedzanie wystawy z osobą, która jest odpowiedzialna za jej całokształt, wybór prac i sposób ich prezentacji, a dodatkowo zwraca uwagę na szczegóły, dzieli się ciekawostkami i osadza dane zjawiska w szerszym kontekście, ułatwia zrozumienie i umożliwia głębszy odbiór ekspozycji. Kurator chętnie i wyczerpująco odpowiada na pytania, co gwarantuje zdobycie szerokiej wiedzy i informacji o dziełach, autorach i zjawiskach obecnych w polskiej sztuce w tamtym okresie. Przedstawia również historię i kulisy organizacyjne ówczesnych Plenerów w Osiekach oraz wyjaśnia na czym polegał ich fenomen.
Cieszymy się z ogromnego zainteresowania naszą ofertą edukacyjną i bardzo dziękujemy nauczycielom za zachęcanie podopiecznych do proponowanej przez nas formy obcowania ze sztuką. Zaangażowanie młodych odbiorców, pytania które stawiają oraz spostrzeżenia, którymi się dzielą, są dla nas niezwykle ważne i budujące.