26 listopada miało miejsce otwarcie wystawy „Otwieranie. Plenery koszalińskie w Osiekach 1963-1981”, które odbyło się podczas uroczystej gali w Filharmonii Koszalińskiej.
Spotkanie rozpoczęło się działaniem artystycznym Anny Kutery. Była to uaktualniona wersja performansu „Dialog” z cyklu „Sytuacje stymulowane”, wykonanego przez artystkę podczas ostatniego Pleneru w Osiekach w 1981 roku.
Po oficjalnym powitaniu wszystkich obecnych na sali uczestników Spotkań Osieckich, głos zabrał Dyrektor Muzeum w Koszalinie – dr hab. Zygmunt Kalinowski. Wyjawił jakie były najważniejsze powody zorganizowania tak obszernej ekspozycji. Pierwszym, najbardziej oczywistym, było należyte uczczenie i świętowanie sześćdziesiątego jubileuszu pierwszego Pleneru w Osiekach. Mniej oczywiste, ale równie ważne, było podziękowanie wszystkim osobom, które Plenery tworzyły, organizowały i w nich uczestniczyły. Oprócz podziękowań skierowanych w stronę gości honorowych oraz wszystkich osób zaangażowanych w przygotowanie wystawy, Dyrektor zwrócił uwagę na fakt, że nawet tysiąc metrów kwadratowych powierzchni wygospodarowanej w Muzeum wystarczy na wyeksponowanie jedynie kilku procent całej Kolekcji Osieckiej i dokumentacji poplenerowej. Podkreślił także konieczność stworzenia nowej przestrzeni, by móc w odpowiedni sposób prezentować spuściznę Plenerów.
Część teoretyczną, dotyczącą historii Plenerów w Osiekach, inicjatorów oraz najważniejszych wydarzeń, które miały miejsce podczas Spotkań, stanowił panel dyskusyjny z udziałem prof. Agnieszki Popiel, prof. Janusza Zagrodzkiego, prof. Józefa Robakowskiego, prof. Łukasza Guzka i dra Marcina Szeląga.
Prof. Janusz Zagrodzki szczegółowo przedstawił postać i drogę artystyczną jednego z inicjatorów Plenerów w Osiekach – Mariana Bogusza, który był niezwykle zaangażowanym propagatorem wszystkich najbardziej skrajnych i nowoczesnych tendencji w sztuce. Wypowiedź kończy historia Daru Bogusza dla koszalińskiego muzeum z Galerii Krzywe Koło. Temat początków organizacyjnych Spotkań w Osiekach kontynuowała prof. Agnieszka Popiel. Skupiła się na kolejnych osobach, bez których ta przepiękna inicjatywa nie miałaby szansy zaistnieć – Ludmile Popiel i Jerzym Fedorowiczu. Zwięźle przedstawiła główne idee przyświecające organizacji plenerów, takie jak ich interdyscyplinarny oraz otwarty charakter. Podkreśliła również, że to właśnie osieckie plenery były pierwszymi tego rodzaju wydarzeniami, które zapoczątkowały epokę „sympozjów i plenerów”.
Prof. Józef Robakowski zaprezentował historię swojej drogi artystycznej. Podkreślał przy tym znaczenie plenerów dla zawiązywania się trwałych relacji między artystami (często posługującymi się innymi językami sztuki: malarstwa, filmu, performansu), które owocowały wspólnymi przedsięwzięciami artystycznymi: filmami, publikacjami, wystawami. W Osiekach powstało wiele koncepcji, które urzeczywistniły się już po zakończeniu plenerów. Wskazał też na hipotetyczną możliwość znalezienia podobnej formuły spotkań artystycznych w przyszłości i dotyczącej już innego pokolenia twórców. Mogliśmy również obejrzeć film autorstwa prof. Robakowskiego „O palcach”, który powstał podczas ostatniego Pleneru w Osiekach w 1981 roku.
Prof. Łukasz Guzek rozpoczął swoją wypowiedź przytoczeniem hipotezy naukowej, zgodnie z którą grupa artystyczna jest w stanie wygenerować sztukę bardziej radykalną i skrajną, niż którykolwiek z artystów podczas samodzielnego, odosobnionego działania. Kolejno wskazał i przybliżył najważniejsze akcje (performanse i happeningi), które odbyły się podczas Plenerów: Panoramiczny happening morski Tadeusza Kantora, „Zdjęcie kapelusza” Władysława Borowskiego, „Strefa wyobraźni” Jarosława Kozłowskiego oraz zwrócił uwagę na nowatorstwo podjęcia tematyki ekologicznej podczas pleneru w 1972 roku.
Dr Marcin Szeląg zaakcentował z kolei wymiar społeczny Spotkań w Osiekach, ich „otwarty” charakter oraz to, jak wielkie znaczenie miały te wydarzenia dla lokalnego środowiska. Podkreślał jak ważne było założenie programowe skierowane na kontakt twórców ze społeczeństwem. Ludzie spoza środowiska artystycznego mieli możliwość obserwowania procesu twórczego i efektów pracy artystów zgromadzonych w Osiekach. Energia, którą wyzwalały plenery, zostawała w Koszalinie i już po ich zakończeniu nadal nadawała kształt działaniom artystycznym. Mimo tego, że projekt utworzenia muzeum sztuki nowoczesnej nie został zrealizowany, powstały jednak pewne formy życia kulturalnego, jak chociażby Biuro Wystaw Artystycznych, które dawało możliwość funkcjonowania sztuki współczesnej w Koszalinie.
Marcin Szeląg w wielkim skrócie zaprezentował publikację towarzyszącą wystawie, stanowiącą cenne źródło pogłębiające wątki podjęte na wystawie i uzupełnienie wcześniejszych publikacji na temat Plenerów i Kolekcji Osieckiej. Ciekawym rozwinięciem wydawnictwa są fotoeseje, będące wizualnym śladem pamięci o plenerach.
Wiceprezydent Miasta Koszalina Przemysław Krzyżanowski podziękował w pierwszej kolejności uczestnikom plenerów, którzy przyjechali do Koszalina specjalnie na tę okazję z odległych miejsc Polski. Złożył również podziękowania obecnemu dyrektorowi muzeum za wyeksponowanie spuścizny Plenerów w tak obszernej formie.
Kolejno na scenie pojawili się wszyscy uczestnicy legendarnych Plenerów w Osiekach, a symbolicznego otwarcia dokonała Walentyna Orłowska – wieloletnia kustosz Działu Sztuki Współczesnej Muzeum w Koszalinie i opiekunka Kolekcji Osieckiej.
Przepiękną oprawę muzyczną zapewnił zespół Leszek Kułakowski Trio, który zaprezentował utwory Krzysztofa Komedy. Następnie w foyer, przy wykwintnych daniach i przekąskach Arcycateringu Baru Przerwa, toczyły się długie i ciekawe rozmowy z plenerowiczami, artystami i miłośnikami sztuki.
Gorące podziękowania składamy uczestnikom Plenerów w Osiekach, którzy zechcieli uhonorować swoją obecnością, tak ważne dla nas wydarzenie. Dyrektorowi Robertowi Wasilewskiemu oraz całej obsłudze technicznej serdecznie dziękujemy za możliwość zorganizowania otwarcia wystawy w progach Filharmonia Koszalińska. Dziękujemy pracownikom Arcy Cateringu Koszalin Bar Przerwa za przygotowanie wykwintnych dań i przekąsek oraz profesjonalną oprawę.
Wszystkim zgromadzonym miłośnikom sztuki dziękujemy za obecność i ciekawe dyskusje prowadzone w kuluarach.
Kuratorami wystawy są: Łukasz Rozmarynowski (kierownik Działu Sztuki Współczesnej Muzeum w Koszalinie) oraz Marcin Szeląg (wykładowca Uniwersytetu Artystycznego im. Magdaleny Abakanowicz w Poznaniu).
Patronat nad wydarzeniem objęli Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego RP i Prezydent Miasta Koszalina. Patronami medialnymi są: TVP Kultura, TV MAX, Polskie Radio Koszalin i Radio Plus. Partnerem Muzeum w Koszalinie podczas organizacji wydarzenia jest Gmina Sianów.
Fotorelacja z gali
