Jesteś miłośnikiem najnowszej historii Koszalina? To koniecznie przyjdź w niedzielę 30 listopada do Muzeum w Koszalinie, gdzie przeniesiesz się o 50 lat wstecz. O godz. 12.00 rozpocznie się tu oprowadzanie kuratorskie po wystawie „Wielkie przesilenie. Dożynki Centralne ’75 w Koszalinie”.
Wystawa, o której mowa przedstawia Koszalin w latach 70-tych ubiegłego wieku i to, jak miasto się zmieniło w wyniku organizacji w 1975 roku Dożynek Centralnych – imprezy, na której pojawił się sam Edward Gierek, I Sekretarz Komitetu Centralnego Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. Na ekspozycji, która zajmuje dwie sale wystawiennicze można prześledzić nie tylko sam przebieg wydarzenia, ale także dowiedzieć się wielu ciekawych informacji o samej tradycji dożynek, a także zobaczyć, jak ówcześni artyści postrzegali wieś, rolnika i jego pracę. Wystawa jest bowiem multidyscyplinarna. W jej tworzenie zaangażowane zostały trzy działy Muzeum.
Oprowadzanie kuratorskie, które odbędzie się w niedzielę 30 listopada o godz. 12 to wyjątkowa okazja do spotkania z kuratorami wystawy oraz jej dogłębniejszego poznania.
– Zapraszamy w podróż do miasta, które postanowiło się zmienić, odświętnie przebrać się w ciągu półrocza i pragnęło pokazać się całej Polsce jako miasto nowoczesne w dynamicznie rozwijającym się regionie
– zachęca Krzysztof Jedynak, kierownik Działu Historycznego, jeden z kuratorów wystawy.
– Ekspozycja, po której będziemy Państwa oprowadzać, pokazuje, jak organizacja Dożynek Centralnych wpłynęła na znany nam współcześnie wygląd miasta. Wiele z obiektów nadal nam służy, kilka już bezpowrotnie zniknęło. W pamięci koszalinian nadal jednak żyje określenie „tereny podożynkowe”, naprzemiennie wykorzystywane z „giełdą”. Wielu koszalinian pamięta, jak samo miasto przygotowywało się do Centralnych Dożynek, i wspomina, jak w nich uczestniczyło jako widz lub aktywny uczestnik.
Natomiast Ewa Pliszka, kierownik Działu Etnografii zaprosi uczestników na wieś. Opowie o pracy rolnika, o historii dożynek i zwyczajach z nimi związanych. Odbędzie się to w części wystawy poświęconej wsi i twórczości ludowej.
– Na tej części wystawy prezentujemy artefakty z kręgu kultury ludowej stanowiące ilustrację pełnego cyklu wegetacyjnego roślin, którego zwieńczeniem są dożynki. Są to m.in. znakomite rzeźby nieprofesjonalnych artystów, które nie tylko dosłownie pokazują czynności związane z uprawą roli, ale również emocje im towarzyszące. Eksponujemy też dawne narzędzia żniwne, z rzadka spotykane poza muzeum oraz liczne sprzęty związane z obróbką zboża na wszystkich etapach
– przybliża Ewa Pliszka.
Koordynatorem projektu i jednym z trzech kuratorów wystawy jest Łukasz Rozmarynowski, kierownik Działu Sztuki Współczesnej.
Dożynkom Centralnym ’75 w Koszalinie towarzyszyła bogata wizualność, której jednym z najbardziej rozpoznawalnych elementów było upiększanie miasta przez artystów. W latach 70., a także w czasie przygotowań do państwowych dożynek, zrealizowano w przestrzeni publicznej wiele projektów malarstwa architektonicznego, które sprawiły, że Koszalin zyskał w skali ogólnopolskiej opinię miasta o wyjątkowej i rozbudowanej oprawie plastycznej. Dożynki wpisały się również w rozwój kultury ludowej, która w okresie PRL stanowiła istotne źródło inspiracji dla artystów. Reprezentatywne przykłady dzieł podejmujących tematykę ludową w tamtych czasach można zobaczyć na wystawie
– mówi Łukasz Rozmarynowski, który także będzie uczestniczył w oprowadzaniu.
Głównym celem wystawy jest ukazanie dożynek jako zjawiska społeczno-kulturowego, umiejscowionego w szerszym kontekście historycznym Polski Ludowej. Ekspozycja obejmuje m.in. materiały audiowizualne dokumentujące to ważne wydarzenie, dzieła z kolekcji sztuki współczesnej Muzeum w Koszalinie oraz prace wypożyczone z Muzeum Narodowego w Szczecinie. Wśród prezentowanych obiektów znajdują się artefakty związane z Dożynkami Centralnymi z 1975 roku oraz dokumentacja archiwalna – w tym wycinki prasowe, plany oraz kosztorysy.
Serdecznie zapraszamy!
30 listopada, godz. 12.00 / Muzeum w Koszalinie / wstęp w cenie biletu na wystawę (koszt: 10 zł).
Wielkie przesilenie. Dożynki centralne ’75 w Koszalinie
7.09.2025 – 1.03.2026
Wystawa z okazji 50. rocznicy zorganizowania Centralnych Dożynek w Koszalinie – jednego z najważniejszych wydarzeń w powojennej historii miasta.