Wystawy „Koszalin 1945-1950. Historia na nowo odkryta” i jej kontynuacja pn. „Koszalin 1950-1976. Historia na nowo odkryta”, zorganizowane zostały w dwóch odsłonach: w 2008 jako „Koszalin 1945-1950” i w 2011 – „Koszalin 1950-1976”.
Wystawa zorganizowana została w nowo oddanej sali wystawienniczej koszalińskiej Delegatury IPN Oddział w Szczecinie na ul. Gen. Andersa 34, a jej organizatorami byli: Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Szczecinie Delegatura w Koszalinie, Muzeum w Koszalinie i Archiwum Państwowe w Koszalinie.
Przełomowy w historii rok 1945, prawda czy prawdy o nim w kraju, w którym słowami Czesława Miłosza „montowano naprędce aparat władzy z rzezimieszków i bandziorów, nigdy nie została opowiedziana, przysypały ją zmyślenia i bajki” na wystawie otwartej dla publiczności 11.11.2008 roku miały zostać opowiedziane w perspektywy regionu i samego Koszalina. To opowieść o, znowu za słowami poety, narodzie „w pomiętych czapkach, z całym swoim dobytkiem na plecach, idzie szukając siedzib na zachód i na południe”. Trud i codzienności powojennych lat, wędrujących i poszukujących Polaków, zarówno rodziny, pracy, domu, jak i tradycji oraz sprawiedliwości.
Na wystawie zilustrowanej bogato artefaktami, dokumentami, ikonografią i multimediami poprzez indywidualne losy ludzi, którzy w niezwykle trudnych bytowo i politycznie warunkach, przystąpili do budowy, nowego domu w miejscu kulturowo dla nich obcym, jednocześnie z mozołem, ale jednak, budując lokalne społeczne i sąsiedzkie więzi, a także etos pionierski. Na ekspozycji ukazano także nie tylko tę oficjalną odsłonę „budowania nowego ładu”, ale też opór grup ludzi i czynne przeciwstawianie się ówczesnej władzy i aparatowi bezpieczeństwa, za co ponieśli tragiczne konsekwencje. Ekspozycja poprzez prezentację sylwetek i losów zarówno ofiar jak i katów miała skłonić jej odbiorców do refleksji nad przeszłością i jej ludzkim wymiarem.
Druga odsłona wystawy, oficjalnie zaprezentowana w 2011 roku była z kolei okazją do refleksji i wyrobienia sobie własnej oceny okresu PRL w pełnym rozkwicie oraz skoku cywilizacyjnego po 1989 r. Pozwoliła ona porównać obie rzeczywistości – minioną i obecną oraz dostrzec, jak bardzo zmieniło się nasze miasto, warunki życia i my sami, i jakie były tego determinanty. Dla większości zwiedzających, pamiętających „te czasy” cenną była wymiana wspomnień i informacji, a także odniesienia swoich doświadczeń do szerszego kontekstu historycznego
Zbiory
Ekspozycje były podzielone na dwie strefy: prywatną obywateli i publiczną. Na wystawie zaprezentowane zostały, obok zdjęć i dokumentów urzędowych, także zdjęcia i dokumenty osobowe mieszkańców, świadczące o ich pochodzeniu, aktywności zawodowej, pracy społecznej i postawach obywatelskich. Na wystawie nie zabrało też zabytków i przedmiotów codziennego użytku ze zbiorów Muzeum w Koszalinie.
Twórcami tej wystawy byli po części również mieszkańcy Koszalina, którzy przekazali na nią eksponaty i pamiątki rodzinne. Swoich zbiorów udostępniło nam również wiele instytucji. Wystawie towarzyszył informator, wydany w listopadzie 2008 r.
O wystawie w mediach
- https://ipn.gov.pl/pl/aktualnosci/2616,Otwarcie-wystawy-Koszalin-19451950-Historia-na-nowo-odkryta-Koszalin-11-listopad.html
- https://www.youtube.com/watch?v=ujEI4qLu8qQ
- https://dzieje.pl/wystawa/%E2%80%9Ekoszalin-1950-%E2%80%93-1976-historia-na-nowo-odkryta%E2%80%9D
- https://ipn.gov.pl/pl/edukacja-1/wystawy/13524,Koszalin-19451950-Historia-na-nowo-odkryta.html
Otwarcie wystawy w 2008 roku
Druga odsłona wystawy w 2011 roku
Dokumentacja fotograficzna wystawy z 2008 roku
