Oferta edukacyjna do wystawy czasowej „Reorientacje. Odsłona kolekcji sztuki współczesnej”

Co można nazwać sztuką, a co nie zasługuje na to miano? Czy istnieje jedna, powszechnie przyjęta definicja dzieła sztuki lub samego artysty? Jakie środki wyrazu mogą posłużyć do jej tworzenia i czy zawsze musi ona przybierać materialną formę? Jakie tematy i problemy podejmowali twórcy pół wieku temu, które z nich wciąż rezonują z naszymi doświadczeniami, które odeszły w niepamięć, a które nabrały dziś nowego znaczenia? I wreszcie – jakie procesy i przemiany ukształtowały oblicze sztuki w ostatnich dekadach?

Sztuka współczesna bywa niesłusznie postrzegana jako trudna w odbiorze, hermetyczna i przeznaczona jedynie dla osób posiadających specjalistyczne przygotowanie. Naszym zadaniem jest wyjście naprzeciw tym stereotypom. Na wystawie prezentujemy malarstwo abstrakcyjne, figuratywne, obiekty przestrzenne, rzeźby, instalacje. Towarzyszy jej rozbudowany program edukacyjny, który pozwoli uczestnikom pogłębić wiedzę, rozwinąć wrażliwość i lepiej zrozumieć współczesną twórczość.

Program edukacyjny opiera się na założeniach współczesnej edukacji muzealnej, która postrzega przestrzeń wystawy nie tylko jako miejsce przekazywania wiedzy o prezentowanych dziełach, lecz także jako przestrzeń budowania relacji ze sztuką. Ich celem będzie przede wszystkim otwarcie młodych odbiorców na kontakt z twórczością, która w powszechnej opinii uchodzi za trudną w odbiorze i często pozostaje poza ich codziennym doświadczeniem. Uczestnicy poznają podstawowe narzędzia interpretacji sztuki współczesnej, co ułatwi im samodzielne odczytywanie znaczeń i symboli zawartych w dziełach. Wyjaśnianie pojęć t.j.: taszyzm, abstrakcja geometryczna, kolaż i asamblaż, konceptualizm, sztuka akcji, happening czy performans w bezpośrednim otoczeniu obiektów, których dotyczą, pozwoli oswoić się z twórczością często niesłusznie postrzeganą jako hermetyczna, a także lepiej poruszać się we współczesnym krajobrazie kultury. Edukacja ma mieć charakter interaktywny i angażujący – zamiast tradycyjnego modelu przekazu stawiamy na dialog, współuczestnictwo i wspólne odkrywanie znaczeń.

Aktywne oprowadzanie

Aktywne oprowadzanie różni się od tradycyjnej formy zwiedzania tym, że rola edukatora nie ogranicza się jedynie do wprowadzenia w temat wystawy, przedstawienia jej kontekstu czy opowiedzenia o poszczególnych dziełach i ich twórcach. Równie istotnym elementem jest tworzenie przestrzeni do aktywnego udziału uczestników. Młodzież zachęcana jest do zadawania pytań, samodzielnej interpretacji oraz formułowania własnych, także krytycznych opinii. Wspólnie przyglądamy się dziełom sztuki i rozmawiamy o nich, a edukator elastycznie dostosowuje przebieg spotkania do zainteresowań i aktywności grupy.

Dodatkowo proste działania edukacyjne stanowić będą punkt wyjścia do rozmów z młodzieżą na wiele istotnych tematów związanych ze sztuką i jej społecznym kontekstem.

Uczestnicy będą mogli wybrać, które z prezentowanych prac zasługują na miano „dzieła sztuki”, a które nie. Ćwiczenie posłuży to jako wprowadzenie do dyskusji o przemianach w postrzeganiu dzieła sztuki na przestrzeni lat oraz o współczesnych próbach jego definiowania. Jednocześnie wspólnie odpowiemy sobie na pytania: jakie potrzeby – poza estetycznymi – może spełniać sztuka. Czy może być narzędziem przekazywania emocji, istotnych treści? Jakie strategie stosują artyści, by wywoływać określony odbiór?

Zagadnienia

W zależności od zainteresowań uczestników rozmowy skupią się wokół wybranych zagadnień, m.in.:

• feminizm – przyjrzymy się historii ruchu feministycznego w sztuce. Omówimy ewolucję sposobów przedstawiania kobiecości, cielesności i tożsamości. Skupimy się również na (nie)obecności kobiet w dyskursie artystycznym, analizując, jak zmieniało się podejście do tego zagadnienia w kontekście społecznym i kulturowym.
• wątki ekologiczne – zastanowimy się, w jaki sposób sztuka współczesna angażuje się w kwestie związane z ekologią, ochroną środowiska oraz zmianami klimatycznymi. Zastanowimy się, jakie formy artystycznego wyrazu stosowane były w przeszłości, a jakie podejmowane są dziś, w kontekście troski o środowisko naturalne.
• wątki filozoficzne – porozmawiamy o roli człowieka w dynamicznie zmieniającym się świecie; o szansach i zagrożeniach związanych z rozwojem technologii; o sposobach przedstawiania problemów naukowych w kulturze wizualnej; o relacji między jednostką a systemem – napięciu między indywidualną wolnością a strukturami społecznymi, politycznymi czy ekonomicznymi, które ją kształtują i ograniczają.
• wątki społeczne i polityczne – czwarta część ekspozycji skupia się na różnych formach oporu wobec władzy oraz subtelnych strategiach przekazywania treści kontrowersyjnych w warunkach cenzury.

Koszt zajęć – 10 zł od osoby.

Czas trwania: około 60 minut (możliwość skrócenia lub wydłużenia zajęć w zależności od potrzeb).

Zapraszamy od 17 listopada 2025 do 30 marca 2026.

11.05.2025 – 26.04.2026

Wystawa prezentująca kolekcję osiecką – czyli zespół poplenerowych darów powstałych podczas spotkań artystów, naukowców i teoretyków sztuki odbywających się w latach 1963–1981 w podkoszalińskich Osiekach.

Przejdź do wystawy…