1Ab – Stach Szumski

Twórczość Stacha Szumskiego wyrasta ze street artu i zainteresowania kulturami pierwotnymi. Artysta jeden z obszarów swojej działalności nazywa „pustostanizmem”, określając tym terminem malowanie na pustostanach, niekiedy nielegalnie. Tworzonych przez siebie murali nie traktuje dekoracyjnie, jego prace miewają wymiar krytyczny albo uwidaczniają obszary utraconej lub zagrożonej kultury. Wychowany w otoczeniu rodzinnych Karkonoszy, czerpie z lokalnych tradycji miejsc, w których realizuje swoje projekty. Artysta zestawia ze sobą wyobrażenie przeszłości odległej i niedawnej, nadaje prehistorycznym petroglifom wizualność postinternetową, doświadczaną przez nas na co dzień dzięki mediom społecznościowym, chaosowi informacyjnemu i łatwo dostępnym narzędziom do cyfrowej obróbki graficznej. Szumski eksploruje tematy związane z okultyzmem i folklorem. Jego płótna zapełniają hybrydy zwierzęco-roślinne, potwory, zjawy. Motywy figuralne często są w jego dziełach uproszczone, przeistoczone w symbol lub ulotną sugestię, co wzmacnia odczucie widmowości. Pracę nad swoimi obrazami rozpoczyna od wyboru motywu, który stopniowo poddaje dekompozycji, improwizując jego metamorfozy.

Tytuł obrazu jest polemiczny, kryje w sobie przewrotną dwuznaczność i pozorną sprzeczność. Konstruktywizm to z jednej strony kierunek sztuki awangardowej pierwszych dekad XX wieku skupiający się na formie geometrycznej oraz powiązaniu jej z nauką, techniką i życiem społecznym. Z drugiej natomiast jest to prąd myślowy uzależniający istnienie obiektu od możliwości podania logicznego sposobu jego zbudowania (filozofia matematyki) lub odrzucający istnienie rzeczywistości obiektywnej na rzecz rzeczywistości zdefiniowanej przez zwyczaje i nawyki kulturowe (socjologia). Z kolei bezrefleksyjność może oznaczać odwołanie do spontaniczności i podświadomej sfery działania, rozsadzającej logikę intelektu. Tym samym obraz Szumskiego swoją organiczną i postinternetową wizualnością oraz grą znaczeń zawartą w tytule prowadzi ciekawy dialog z sąsiadującymi obrazami Alfreda Lenicy i Hilarego Krzysztofiaka. Wikła w złożoną relację ulotną materię cyfrową z biomorficznymi wyobrażeniami, mieszając w ramach jednej konstrukcji różne kategorie istnienia form żyjących i przedmiotowych, a także odmienne rejestry znaczeń – powagę i banał. Obraz można odczytać jako metaforę wyjścia poza myślenie dualizmami, w stronę odczucia konglomeratu, czyli całości zbudowanej z różnorodnych elementów. Kompozycja uzmysławia przenikanie się tego, co wirtualne, z tym, co rzeczywiste.

In English

Stach Szumski’s work grew out of street art and an interest in primitive cultures. He calls one of his areas of activity ‘derelict art’, a term used to describe painting on uninhabited, derelict buildings, sometimes illegally. The murals he creates are not decorative; Szumski’s works have a critical dimension or highlight areas of lost or endangered culture. Raised in the Krkonoše Mountains, he draws on the local traditions of the places where he creates his projects. Szumski juxtaposes the imagery of the distant and recent past, and gives prehistoric petroglyphs a post-internet visuality, which we experience on a daily basis thanks to social media, information chaos and readily available digital graphic processing tools. Szumski explores themes related to the occult and folklore. His canvases are filled with animal-plant hybrids, monsters and phantoms. Figurative motifs are often simplified in his works, transformed into a symbol or ephemeral suggestion, which bolsters the feeling of spectrality. He begins work on his paintings by selecting a motif, which he gradually breaks down, improvising its metamorphosis.

The title of the painting is polemical, concealing a perverse ambiguity and apparent contradiction. On the one hand, constructivism is an avant-garde art trend from the first decades of the 20th century, focusing on geometric forms and their connection to science, technology and social life. On the other, it is a current of thought that either renders the existence of an object dependent on the possibility of logically constructing it (as seen in the philosophy of mathematics) or that rejects the existence of objective reality in favour of a reality defined by customs and cultural habits (as seen in sociology). In turn, reflexivity can denote an appeal to spontaneity and the subconscious sphere of action, bursting the logic of the intellect. Thus, Szumski’s painting, with its organic and post-internet visuality and the play of meanings contained in the title, engages in an interesting dialogue with the adjacent paintings by Alfred Lenica and Hilary Krzysztofiak. It entwines ephemeral digital matter with biomorphic imagery in a complex relationship, mixing different categories of existence of living and object forms, along with different registers of meaning – seriousness and banality – within one construction. The painting can be understood as a metaphor for going beyond thinking in dualisms, towards the sensation of a conglomerate, that is, a whole made up of diverse elements. The composition makes visible the interpenetration of the virtual with the real.