Andrzej Ciesielski
Obraz nr 5, 1977
technika mieszana, płótno
własność Muzeum w Koszalinie
Artysta był jednym z najoryginalniejszych twórców koszalińskiego środowiska artystycznego ubiegłego półwiecza. Studia odbył na Wydziale Sztuk Pięknych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, uzyskawszy dyplom w 1971 roku. Rok później zamieszkał w Koszalinie, gdzie współtworzył niezależny ruch artystyczny lat osiemdziesiątych, m.in. przygotowując cykl wystaw Po roku (1982–1988) i wydarzenia Kolędy Artystycznej Bez hasła (1984). Od 1986 roku prowadził Galerię Na Plebanii, a w latach 1993–2001 autorską Galerię Moje Archiwum. Współorganizował szereg spotkań artystycznych, których był głównym inicjatorem. W latach 1997–2007 wykładał w Instytucie Wzornictwa Politechniki Koszalińskiej. Wielokrotnie uczestniczył w plenerach osieckich (1974, 1976, 1979, 1980, 1981), zasiadając w komitecie organizacyjnym i radzie programowej dwóch ostatnich edycji. Od wczesnych lat zainspirowany sztuką awangardową i jej ideami, przeprowadzał eksperymenty w obszarze malarstwa i rysunku, posługując się przedmiotami życia codziennego: pudełkami zapałek, zapalniczkami, zapałkami, starymi mapami, niepotrzebnymi papierami, połamanymi ołówkami, ubraniami. Na granicy kreacji i dokumentacji sytuuje się jego praktyka archiwizacyjna. Ciesielski organizował pokazy, prezentując na nich plansze lub gazetki ścienne z drukami ulotnymi na temat aktywności innych artystów. Wspólnotowy wymiar tej praktyki nadawał jego działaniom wymiar etyczny, daleki od egzaltowanej pozy artystowskiej. Ciesielskiego można więc uznać za prekursora zwrotu archiwalnego w sztuce współczesnej, który nabrał na sile pod koniec XX wieku.
Obraz nr 5 składa się z pomalowanych białą farbą pudełek po zapałkach ukazujących w nieregularnym porządku swoje wnętrza i zewnętrza. Reliefową strukturę pokryto czerwonymi plamkami i zaciekami, obwiedzionymi konturem tego samego koloru. W dolnej części pracy widoczna jest pozioma, rubinowoczerwona linia. Dzieło sprawia wrażenie, jakby było świadkiem makabrycznych wydarzeń. Rozchlapana farba i jej kolor wywołują skojarzenia z krwią i przemocą. Obraz powstał w 1977 roku, czyli w początkowym okresie schyłku epoki gierkowskiej, której punkt zwrotny wyznaczają brutalnie stłumione strajki w Radomiu, Ursusie i Płocku z czerwca 1976 roku. Niezależnie od zasadności przywołania kontekstu politycznego, pracę można odczytać jako nieme świadectwo fizycznego cierpienia.
In English
Andrzej Ciesielski
Image No. 5, 1977
mixed technique, canvas
property of the Museum in Koszalin
The artist was one of the most original creators of the Koszalin artistic milieu of the second half of the 20th century. He graduated from the Faculty of Fine Arts at Mikołaj Kopernik University in Toruń in 1971. A year later, he settled in Koszalin, where he was a co-creator of the independent artistic movement of the 1980s, preparing a series of exhibitions entitled A Year After (1982-1988) and the events of Artistic Carols with No Slogan (1984). From 1986, he ran the Na Plebanii Gallery, and between 1993 and 2001, his own Moje Archiwum Gallery, among other things. He was the main initiator and co-organiser of a number of artistic meetings. In 1997-2007, he lectured at the Institute of Design at Koszalin Polytechnic. He participated in the Osieki plein-air workshops many times (1974, 1976, 1979, 1980, 1981), sitting on the organisational committee and the programme council of the last two editions. From an early age, inspired by avant-garde art, he carried out experiments in the field of painting and drawing, using everyday objects: matchboxes, lighters, matches, old maps, scrap paper, broken pencils, clothes. His archiving practice treads the border between creation and documentation. Ciesielski would organise shows, presenting boards or wall newspapers comprising various ephemera on other artists’ activities. This community dimension gave his activities an ethical dimension, far removed from an exalted artistic pose. Ciesielski can therefore be considered a forerunner of the archival turn in contemporary art, which gained momentum at the end of the 20th century.
Painting No. 5 consists of white-painted matchboxes showing their interiors and exteriors in irregular order. The relief structure is covered with red spots and streaks, outline with a contour of the same colour. At the bottom of the work, a horizontal ruby-red line is visible. The piece gives the impression of having witnessed macabre events: the splattered paint and its colour evoke associations with blood and violence. The painting was created in 1977, i.e. at the beginning of the decline of the Gierek era, whose turning point was marked by the brutally suppressed strikes in Radom, Ursus and Płock in June 1976. Regardless of the legitimacy of its evoking a political context, the work can be read as a silent testimony to physical suffering.