4Fb – Łódź Kaliska

Założona w 1979 roku grupa Łódź Kaliska, w skład której pierwotnie wchodzili Marek Janiak, Andrzej Kwietniewski, Adam Rzepecki, Andrzej Świetlik i Andrzej Wielogórski, na początku działalności realizowała się w obszarze inspirowanych konceptualizmem poszukiwań fotomedialnych. Na początku lat osiemdziesiątych zmieniła kierunek aktywności, obierając jako główne środki wyrazu absurd, ośmieszenie, błazenadę i kontestację, z czego była najbardziej znana. Czerpała z tradycji dadaistycznej, próbując sprofanować uświęcone dogmaty, rozmontować system sztuki i odsłonić jego patologie. Większość działań grupy ostatnich dwóch dekad XX wieku przesycona była atmosferą skandalu.

Zaproszeni na ostatni plener osiecki w 1981 roku członkowie grupy dali wyraz swojej niepoprawności. Zakłócali przebieg performansów Marii Pinińskiej-Bereś i Piotra Kmiecia; na ścianach baraków umieszczali prześmiewcze i antysystemowe hasła (Pozdrawiamy urzędników sztuki, Od dzisiaj udaję artystę, Chciałem być artystą zawodowym, Jestem prymitywem sztuki aktualnej); przeprowadzili akcję Huj artysty, ośmieszając w niej performansy Jerzego Beresia; kpili z programowego dialogu artystów i naukowców w quasi-rzeźbiarskiej realizacji Przezroczysty namiot sztuki i nauki; akcenty antymilitarystyczne ujawnili w działaniu Marynarka wojenna; podważali ideę komunikacji użytkowej w pracy Znak sztuki; w trakcie jednego ze swoich wystąpień zaprezentowali wczesną wersję Manifestu sztuki żenującej; fundowali uczestnikom – jak sami to określili w tekście podsumowującym udział w plenerze – ,,soczyste pierdnięcia”. Najprawdopodobniej to oni zniszczyli Pegaza – rzeźbę-symbol plenerów postawioną przed dworkiem w Osiekach w 1968 roku. Niektórzy w skandalicznych zachowaniach grupy upatrywali przyczynę zaprzestania organizacji spotkań osieckich. Ich działania spotkały się ze zdecydowanym oporem większości pozostałych uczestników imprezy. Zakrapiana alkoholem, konfliktogenna aktywność Łodzi Kaliskiej zapowiadała postartystyczny nurt poszukiwań twórczych, kwitnący w latach osiemdziesiątych na fali zejścia awangardy do podziemia. Oparta na destrukcji strategia grupy dotkliwie przypieczętowała rozkład modernistycznego modelu uprawiania sztuki, na którym zbudowany został mit założycielski plenerów osieckich lat 1963–1981.

In English

Łódź Kaliska was an art group established in 1979 and originally comprising Marek Janiak, Andrzej Kwietniewski, Adam Rzepecki, Andrzej Świetlik and Andrzej Wielogórski. Initially, its main area of artistic activity comprised conceptualist-inspired photo-media experiments. In early 1980s, it reoriented its interests towards absurdity, ridicule, clowning and contestation as its main means of expression, which became the group’s trademark. It drew on the Dadaist tradition in an attempt to profane sacred dogmas, dismantle the art system and expose its pathologies. Most of the group’s activities of the last two decades of the 20th century were imbued with an atmosphere of scandal.

Invited to the last plein-air workshop in Osieki in 1981, the members of the group expressed complete nonconformity. They disrupted the course of performances by Maria Pinińska-Bereś and Piotr Kmieć. They placed ridiculous and anti-system slogans on the walls (Best regards to art officials, From now on, I pose as an artist, I intended to be a professional artist, but became a brute of current art). They carried out the performance entitled Cock Artist to ridicule Jerzy Bereś’s performances. They mocked the programme dialogue between artists and academics in their quasi-sculptural work Transparent Tent of Art and Science. They expressed anti-militaristic tones in the performance entitled The Navy. They undermined the idea of applied communication in the work Sign of Art, During one of their performances, they presented an early version of The Embarrassing Art Manifesto. As they themselves described it in the text summarising their participation in the plein-air workshop, they provided the participants with “juicy flatulence”. It was most likely they who destroyed Pegasus, the sculpture-symbol of the plein-air workshop erected in front of the Osieki manor house in 1968. Some saw in the scandalous behaviour of the group the reason for the discontinuation of the Osieki meetings. Their actions met with strong resistance from the majority of the participants. The booze-fuelled, conflict-ridden activity of Łódź Kaliska heralded the post-artist current of creative exploration that flourished in the 1980s on the wave of the avant-garde’s descent into the underground. The group’s strategy, based on destruction, severely sealed the decay of the modernist model of practising art on which the founding myth of the Osieki plein-air workshops from 1963 to 1981 had been built.