Zagroda Jamneńska w Koszalinie

Zagroda jamneńska jest częścią Działu Etnografii koszalińskiego Muzeum. Położona jest w Jamnie – w północnej części Koszalina.

W Zagrodzie prezentowane są artefakty związane z kulturą jamneńską. Prowadzone są tutaj także etnograficzne warsztaty rękodzielnicze dla wszystkich grup wiekowych: od przedszkolaków, przez rodziny po seniorów. Warsztaty te, bazując na kulturze jamneńskiej, propagują rodzimą sztukę ludową i regionalną ornamentykę.

Całorocznie prowadzone są tutaj warsztaty: ceramiczne, hafciarskie, tkackie (małe formy), polichromii na drewnie, czy też druku klockowego na tkaninie. W okresie świątecznym wprowadzamy tematykę związaną z obrzędowością doroczną, wraz okolicznościową plastyką obrzędową. Uczymy wykonywania tradycyjnych ozdób choinkowych, światów z opłatka, dekorowania pisanek, czy wykonywania palm wielkanocnych. W ten sposób pragniemy pielęgnować tradycje, które są już bliskie zapomnienia.

W Zagrodzie realizowany jest również bogaty program edukacyjny w formie lekcji muzealnych opowiadających nie tylko o dawnych mieszkańcach Jamna, ich kulturze i działalności artystycznej, ale także codziennych zajęciach gospodarskich i domowych. Opowiadając o Jamnie, nie zapominamy o nowych mieszkańcach tej ziemi, którzy osiedlając się tu po 1945 r., wprowadzili swoje zwyczaje, obrzędy i tradycje.

Jarmark Jamneński

Od 2004 r. Dział Etnografii koszalińskiego Muzeum organizuje imprezy plenerowe pn. „Jarmark Jamneński” będące kolejną formą obcowania ze sztuką i folklorem. Impreza ta na stałe zagościła już w ofercie Muzeum. Jest to nie tylko lekka i nieformalna prezentacja tradycyjnej i współczesnej sztuki ludowej, ale również atrakcyjna forma popularyzacji i upowszechniania folkloru. W ofercie są wytwory wszystkich dziedzin sztuki ludowej, a ponadto współczesne rękodzieło szukające inspiracji w tradycyjnej plastyce. Każda z imprez okraszona jest występami: zespołów folklorystycznych, solistów lub kapel podwórkowych. Wspólnym mianownikiem wszystkich edycji, poza bogatą ofertą  rękodzielniczą, jest doskonały klimat kameralnej imprezy o charakterze i specyfice festiwalu twórczości ludowej.

Każdego roku organizujemy cztery imprezy: przed Wielkanocą, dwie w sezonie letnim oraz w grudniu, przed świętami Bożego Narodzenia. Od 2019 roku jarmarki odbywają się w Zagrodzie Jamneńskiej.

Rekonstrukcja historycznej zagrody jamneńskiej z XIX wieku

Projekt rekonstrukcji historycznej zagrody jamneńskiej zrealizowany został ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego i zakończony został w 2018 r. Polegał on na rekonstrukcji części historycznej zagrody: chałupy i stodoły. Oba budynki zbudowane są w konstrukcji ryglowej, dachy poszyte trzciną.

• Chata jest repliką domu mieszkalnego zbudowanego w 1853 r. – w całości jest wykorzystana na cele wystawiennicze: eksponowane są w niej zabytki związane z życiem codziennym jamneńczyków w 2. połowie XIX wieku. 
• Drugim obiektem jest stodoła (jej pierwowzór pochodzi z 1765 r.), która tylko bryłą i wizerunkiem nawiązuje do tradycyjnego budownictwa. Wnętrze przeznaczone jest do działalności edukacyjnej, głównie interaktywnego poznawania kultury jamneńskiej poprzez udział w warsztatach upowszechniających nie tylko gust, ale również zmysł artystyczny, estetykę i ornamentykę jamneńską.